top of page


นิวโรไดเวอร์เจ้น: ไม่ได้บ้า แต่กล้าแตกต่าง
คำอธิบายภาพ: เวทีเสวนาเรื่อง “นิวโรไดเวอร์เจ้น: ไม่ได้บ้า แต่กล้าแตกต่าง” เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ตรงของกลุ่มเยาวชนที่มีความหลากหลายทางระบบประสาท จัดโดยชุมชนกรุณา เบิกบานเฟส ร่วมกับเครือข่าย ในวันที่ 4 ตุลาคม 2568 ถึงแม้ว่า ในหลายๆ ประเทศ จะพยายามผลักดันเรื่องความหลากหลายของระบบประสาทของผู้คน ให้เป็นที่รู้จักและรับรู้ของสังคม แต่สำหรับประเทศไทย ยังไม่ได้เป็นที่แพร่หลายมากนัก ทำให้การแสดงออกของคนกลุ่มที่มีความหลากหลายทางระบบประสาท เช่น อาการออทิสติก และสมาธิสั้น ยังถูกมองว่าแ
Oct 11, 2025


ผู้คนในชุมชนแห่งการดูแล จะอยู่ดี เบิกบาน ตายอย่างมีศักดิ์ศรีอย่างไร?
คำอธิบายภาพ: เวทีเสวนาเรื่อง “เราจะอยู่ดี เบิกบาน ตายอย่างมีศักดิ์ศรีได้อย่างไร” เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงาน การสร้างสังคมและชุมชน ที่สนับสนุนและเยียวยากันและกัน จัดโดยชุมชนกรุณา เบิกบานเฟส ร่วมกับเครือข่าย ในวันที่ 4 ตุลาคม 2568 ปัจจุบัน กลุ่มคนในสังคม โดยเฉพาะกลุ่มคนข้ามเพศ กำลังประสบปัญหาทางสังคม-เศรษฐกิจ ในบริบทและรูปแบบที่แตกต่างกันไป ด้วยเหตุนี้ จึงนำมาสู่การเกิดขึ้นของชุมชนแห่งการรับฟังและดูแลกันทางจิตใจ ขณะเดียวกัน การทำหน้าที่รับฟังของผู้ดูแล ทั้งแบบเป็นทางการแ
Oct 10, 2025


แกะรอยเส้นทาง Soul Connect Fest 2023
เขียนโดย ณัช มัศโอดี นักวิชาการประเมินผล งานที่เปรียบเสมือนของขวัญแก่นักวิชาการ นักวิจัยที่สนใจด้านสุขภาวะทางปัญญา กระบวนกร ผู้จัดกระบวนการเรียนรู้ในการดูแลจิตวิญญาณภายในของผู้คนและสังคม ที่ต่างตกผลึกความเข้าใจมาอย่างยาวนานจนเป็นเนื้อเป็นตัว ได้มารวมพลังกันสร้างสรรค์ แบ่งปัน เชื่อมโยง และส่งต่อแสงสว่างในการยกระดับจิตวิญญาณของสังคม “Soul Connect Fest 2023 มหกรรมพบเพื่อนใจ” ชื่อที่หลายคนคุ้นหูจากการจัดงานกิจกรรมใจกลางสยามสแควร์แหล่งรวมคนรุ่นใหม่ ที่ลิโด้คอนเน็คท์ ในวันที่ 19-
Dec 10, 2024


รู้อะไรไม่สู้รู้ (คุณค่าใน) ตัวเอง: การศึกษา จิตวิญญาณ และการพัฒนามนุษย์
เกาะขอบเวทีประชุมวิชาการระดับชาติจิตตปัญญาศึกษา ครั้งที่ 11 ประจำปี พ.ศ. 2567 “จิตตปัญญาศึกษา กับความท้าทายในการพัฒนามนุษย์” และการประชุมโครงการหยั่งรากจิตตปัญญา สู่สังคมแห่งความสุข เมื่อ 22-23 ส.ค. ที่ผ่านมา ณ โรงแรมอมารี ดอนเมือง แอร์พอร์ต ชวนส่องหัวใจสำคัญจาก 4 เวทีเสวนา ที่อ่อนโยนในท่วงท่า หนักแน่นในแนวทาง และลึกซึ้งในเนื้อหา ในงานที่เรียกได้ว่าเป็นงาน “รวมพลคนเป็นครู” ครั้งนี้... แสงอรุณ ลิ้มวงศ์ถาวร รายงาน หนึ่ง ชวนเปลี่ยนจุดบอดเป็นจุดไบร์ท ด้วย Meta Skills --...
Aug 29, 2024


CAPS รับมือโลกเดือดด้วยนโยบายสาธารณะที่มีมิติจิตวิญญาณ
มิติจิตวิญญาณเริ่มได้รับการสำรวจอย่างเข้มข้นในระดับสากลเพื่อนำมาเป็นส่วนผสมสำคัญของการสร้างการเปลี่ยนแปลงให้ทันการณ์ โดยเฉพาะวิกฤตโลกหลายด้านที่ใกล้ถึงทางตัน จิตวิวัฒน์ชวนเราออกเดินทางร่วมกัน เพื่อสร้างความเป็นไปได้ของการนำมิติจิตวิญญาณเข้ามาเชื่อมกับการทำนโยบายสาธารณะ โดยเริ่มกันที่เรื่องร้อนๆในสถานการณ์โลกเดือด แสงอรุณ ลิ้มวงศ์ถาวร รายงาน โลกร้อน โลกรวน โลกเดือด รายงานความเสี่ยงโลก The Global Risks Report 2024 จัดอันดับให้เหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้วเป็นแชมป์ความเสี่ยงอันดับ
Jul 16, 2024


อิทธิพลของ “ศาสนา” ต่อ “การทำงานของรัฐ” ข้อค้นพบจากยุโรป สู่การทำนโยบายสาธารณะที่มีประสิทธิภาพกว่าเดิม
แม้ดูเหมือน “อาณาจักร” และ “ศาสนจักร” จะแยกขาดกันในการปกครองของประเทศต่างๆทั่วโลก แต่ ดร.เอโดอาร์โด ออนกาโร (Edoardo Ongaro) ผู้เขียนหนังสือ “Religion and Public Administration” ซึ่งตีพิมพ์เมื่อปีที่ผ่านมา กลับชวนเราสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างศาสนากับการบริหารรัฐกิจที่พบได้ทั่วไปในยุโรป และชวนคิดถึงหน้าตาของนโยบายสาธารณะเวอร์ชั่นที่ดีกว่าเดิม จิตวิวัฒน์ชวนส่องงานเสวนาน่าสนใจ ที่จัดโดยสถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 28 พ.ค. ที่ผ่านมา -- Policy Seminar “Reli
Jul 12, 2024


จงมองดูปาฏิหาริย์ บนเส้นทางแสวงหาสัจธรรมของโยคี
หนังสือ: Autobiography of a Yogi. Paramhansa Yogananda. (no date). Self-Realization Fellowship. แปลไทย: อัตชีวประวัติของโยคี โดย ปรมหังสา โยคานันทะ. Self-Realization Fellowship. 2554. Self-Realization Fellowship. ผู้แนะนำ: ศ.เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี รีวิว: มัสลิน ศรีตัญญู เรื่องราวชีวิตของบรรดาครูบาอาจารย์ทางจิตวิญญาณผู้ยิ่งใหญ่ ล้วนเป็นแรงบันดาลใจให้ผู้คนออกเดินทางแสวงหาสัจธรรม หนึ่งในนั้นคือ ท่านคุรุปรมหังสา โยคานันทะ โยคีชาวอินเดียผู้นำศาสตร์โยคะอันเก่าแก่ไปเผยแพร่ในอเม
May 1, 2024


ชวนกันเติมมิติจิตวิญญาณในการทำงานวิจัย ปีที่ 2
การขับเคลื่อนการทำงานวิจัยที่มีมิติจิตวิญญาณในปีที่ 2 เริ่มขึ้นอย่างเป็นทางการด้วยเวิร์กชอป “การอบรม Spirituality Workshop สู่โครงการพี่เลี้ยงร่วมพัฒนางานวิจัยที่มีมิติจิตวิญญาณ” ที่สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ซ.งามดูพลี เมื่อ 21-22 มีนาคม ที่ผ่านมา แสงอรุณ ลิ้มวงศ์ถาวร รายงาน กลุ่มนักวิจัยสวนสรรค์ ปันปัญญา x Homemade 35 x ศูนย์ความรู้และประสานงานสุขภาวะทางปัญญา ร่วมกันจัดงานครั้งนี้ โดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักสร้างเสริมระบบสื่อและสุขภาวะทางปัญญา
Apr 1, 2024


ทดลองคุยเรื่อง “จิตวิญญาณ” กับ “AI”
เรื่อง: มัสลิน ศรีตัญญู ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI (Artificial Intelligence) ได้รับการพัฒนาจนฉลาดเกินมนุษย์ไปไกลมาก โปรแกรม ChatGPT ปฏิวัติการหาคำตอบในทุกเรื่องที่เราอยากรู้ เราไม่ต้องขุดคุ้ยไล่ตามลิงก์จำนวนมหาศาลกันเป็นวันๆจาก google ด้วยตัวเองอีกต่อไป AI ช่วยให้เราได้ตอบสำเร็จรูปที่วิเคราะห์สังเคราะห์มาเป็นอย่างดีในไม่กี่วินาที ตั้งแต่การแก้โจทย์คณิศาสตร์ เขียนบทความ ทำรายงาน แปลภาษา หรือให้เขียนโปรแกรม ผู้เขียนเป็นคนหนึ่งที่มีความสงสัยใคร่รู้ในการเดินทางด้านในของชีวิต (Spiritual
Mar 8, 2024


รีวิวหนังสือ Humankind: A Hopeful History | ประวัติศาสตร์มนุษย์ฉบับเสรีนิยม Humankind ที่ผ่านมา มนุษย์ไม่เคยไร้หัวใจ
หนังสือ: Humankind: A Hopeful History. Rutger Bregman. 2020. Bloomsbury Publishing. แปลไทย: ที่ผ่านมา มนุษย์ไม่เคยไร้หัวใจ. ไอริสา ชั้นศิริ. 2564. บิบลิโอ. รีวิว: มัสลิน ศรีตัญญู ความเชื่อมีพลังมหาศาล เพราะเป็นตัวกำหนดความคิด การกระทำ และสร้างความจริงของเราขึ้นมา บางคนกล่าวไว้ว่า ความจริงเกิดขึ้นสองครั้ง ครั้งแรกเกิดในความคิดและจินตนาการ และอีกครั้งตอนที่ความจริงถูกสร้างให้ปรากฏ พุทธศาสนาจึงให้ความสำคัญกับความเห็นชอบหรือสัมมาทิฐิ ที่เปรียบเป็นเข็มทิศนำทางให้สิ่งต่างๆปรากฏขึ้น
Mar 8, 2024


รีวิวหนังสือ Man’s Search for Meaning | ในความทุกข์สาหัส ทำไมบางคนเลือก “อยู่ต่อ” และบางคนเลือก “จากไป”วิกเตอร์ อี. ฟรังเคิล ตอบคำถามนี้ไว้ใน“ชีวิตไม่ไร้ความหมาย (Man’s Search for Meaning)”
หนังสือ: Man’s Search for Meaning. Viktor Emil Frankl. 1985. Simon and Schuster. แปลไทย: ชีวิตไม่ไร้ความหมาย. นพมาส แววหงส์. 2558. โซเฟีย. รีวิว: มัสลิน ศรีตัญญู มนุษย์เฝ้าวนเวียนหาคำตอบของคำถามหนึ่งมาแสนนาน “เรามีชีวิตอยู่เพื่ออะไร” มันอาจเกิดขึ้นในช่วงที่ต้องเลือกทางเดินชีวิต หรือเผชิญกับวิกฤตที่ยากข้ามผ่าน และคำตอบที่ได้ล้วนแตกต่างไปตามเรื่องราวชีวิตแต่ละคน จิตวิวัฒน์ขอชวนอ่าน “ชีวิตไม่ไร้ความหมาย” (Man’s Search for Meaning) ของวิกเตอร์ อี. ฟรังเคิล หนังสือเล่มเล็กๆที่เขี
Feb 26, 2024


รีวิวหนังสือ The Consciousness Revolution | การล่มสลายของอารยธรรมตะวันตกสู่การเกิดจิตสำนึกใหม่
หนังสือ: The Consciousness Revolution. Ervin Laszlo, Stanilav Grof, Peter Russell (2003). Elf Rock Productions. Las Vegus. รีวิว: มัสลิน ศรีตัญญู ชีวิตมนุษย์แต่ดั้งเดิมเชื่อมโยงสัมพันธ์ผูกพันกับธรรมชาติ และมีเป้าหมายสูงสุดคือการหลอมรวมกับธรรมชาติสูงสุด เมื่อเกิดเทคโนโลยีความเจริญทางวัตถุ ทำให้มนุษย์เริ่มสนใจเรื่องวัตถุมากกกว่าเป้าหมายทางจิตวิญญาณ ในตะวันตกวิทยาศาสตร์กลายเป็นศาสนาใหม่ สิ่งที่อยู่นอกเหนือไปจากกระบวนการพิสูจน์ความจริงทางวิทยาศาสตร์ถูกมองว่าเป็นแค่เรื่องงมงายไร้ส
Feb 8, 2024


รีวิวหนังสือ No Boundary (Ken Wilber) | จุดเชื่อมโยงของโลกตะวันออกและตะวันตกกับความจริงที่ “ไร้พรมแดน”
หนังสือ: No Boundary: Eastern and Western approaches to personal growth. Ken Wilber (1979, 2001). Shambhala Publications. แปลไทย: ไร้พรมแดน. ปลายอ้อ วงศ์สุชาต (2558). สำนักพิมพ์ เดียร์ เดียร์ รีวิว: มัสลิน ศรีตัญญู เหมือนโลกจะเต็มไปด้วยความขัดแย้ง สงคราม และคู่ตรงข้าม เราเคยชินกับสิ่งเหล่านี้จนเห็นเป็นเรื่องปกติธรรมดา ทั้งการตัดสินใจเลือกว่าจะกินอะไร จะเป็นคนแบบไหน ประกอบอาชีพอะไร นับถือศาสนาอะไร ไปจนถึงการเลือกอุดการณ์การเมือง เราล้วนวุ่นวายกับการ “เลือกสิ่งหนึ่ง” และ “ปัดอี
Jan 31, 2024


รีวิวบทความ การเปลี่ยนใหญ่ของมนุษยชาติในโลกหลังโควิด | “การตื่นรู้สู่จิตสำนึกใหม่” กับ “การเปลี่ยนใหญ่ของมนุษยชาติ” ในโลกหลังโควิด
รีวิวบทความ “การเปลี่ยนใหญ่ของมนุษยชาติในโลกหลังโควิด” โดย ศ.เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี ในโอกาสงานฉลองครบรอบ 15 ปี ของศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล ณ วันที่ 19 กรกฎาคม 2564 อ่านบทความฉบับเต็มที่นี่ รีวิว: มัสลิน ศรีตัญญู อาจารย์ประเวศได้กล่าวถึงการเปลี่ยนแปลง 2 มิติ คือ “การเปลี่ยนยุค” ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่สุด และ “การเปลี่ยนจิตสำนึก” ซึ่งเป็นการเปลี่ยนที่ลึกที่สุด ทั้งสองมิติมีความเชื่อมโยงกัน การเปลี่ยนยุคในประวัติศาสตร์มักเกิดจากโลกเผชิญวิกฤตการณ์ร้ายแรง
Jan 28, 2024


ภาคีสุขภาวะทางปัญญาร่วมกันสร้าง “ระบบสุขภาวะทางจิตเพื่อสังคมไทยไร้ความรุนแรง”
ศูนย์ความรู้และประสานงานสุขภาวะทางปัญญา เป็นตัวแทนภาคีเครือข่ายสุขภาวะทางปัญญา ร่วมแสดงถ้อยแถลงเพื่อการขับเคลื่อนมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 16 พ.ศ. 2566 “ความเป็นธรรมด้านสุขภาพ โอกาสและความหวังอนาคตประเทศไทย” ในระเบียบวาระที่ 1 “ระบบสุขภาวะทางจิตเพื่อสังคมไทยไร้ความรุนแรง” โดยมี นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรี และประธานกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (คสช.) เป็นประธานในพิธีเปิด พร้อมด้วยภาคีเครือข่ายสมัชชาสุขภาพทั่วประเทศที่เข้าร่วมงานเป็นจำนวนมาก ทั้งออนไลน์และออนไซต์ ณ โรงแ
Dec 21, 2023


อะไรทำให้นักศึกษาแพทย์กลายเป็นหมอหุ่นยนต์
ผู้เขียนได้รับบทความวิจัยที่น่าสนใจมากๆชิ้นหนึ่งจากคุณหมอบดินทร์ ทรัพย์สมบูรณ์ ภาควิชาสรีรวิทยา โรงเรียนแพทย์ศิริราช บทความนี้ตั้งคำถามว่า "ทำไมความ empathy หรือการเอาใจเขามาใส่ใจเราของนักศึกษาแพทย์จึงเปลี่ยนไปในโรงเรียนแพทย์" โดยใช้วิธีรีวิวงานอย่างเป็นระบบและสังเคราะห์ประเด็นสำคัญเพื่อตอบคำถามที่ตั้งขึ้น งานวิจัยพบว่า ช่วงจังหวะที่ทำให้การเอาใจเขามาใส่ใจเราลดลงมาก คือช่วงที่นักศึกษาต้องเริ่มฝึกรักษาคนไข้จริงๆ ซึ่งเกิดจากสาเหตุสำคัญ 4 ประเด็นคือ 1. การถูกถาโถมด้วยความจริงอัน
Dec 20, 2023


เปิด Proceedings งานประชุมวิชาการระดับชาติเครือข่ายสุขภาวะทางปัญญาครั้งแรก
เปิด Proceedings งานประชุมวิชาการระดับชาติเครือข่ายสุขภาวะทางปัญญาครั้งแรก อ่านผลงานวิชาการแนวใหม่ที่รับฟังเสียงภายในของผู้วิจัยอย่างลึกซึ้ง เคารพเพื่อนมนุษย์ และอ่อนน้อมต่อธรรมชาติ จิตวิวัฒน์ชวนอ่าน เอกสารสืบเนื่องจากงานประชุม ของงานประชุมวิชาการระดับชาติเครือข่ายสุขภาวะทางปัญญา ครั้งที่ 1 “สุขภาวะทางปัญญา: สุขภาพ จิตวิญญาณ และสังคม” ที่จัดขึ้นเมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา กับ 20 บทความวิชาการและบทความรับเชิญ ที่เป็นรูปธรรมของการทำงานร่วมกันของทั้งผู้จัดและเพื่อนมิตรผู้ประพันธ์
Dec 19, 2023


รับมือ “โรควางความคิดไม่ได้”
เขียนโดย: จารุปภา วะสี จิตวิวัฒน์มีโอกาสสนทนากับ ศ.เกียรติคุณ นพ.ประเวศ วะสี ท่านเอ่ยด้วยความเป็นห่วงถึง “โรควางความคิดไม่ได้” ที่กำลังรุกรานแผ่อันตรายเข้าสู่ผู้คนมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้เกิดอาการนอนไม่หลับ ไม่สบายทั้งกายและใจ ทุกข์ทรมาน และก่อให้เกิดโรคต่างๆตามมาอีกมาก รวมทั้งกำลังเป็นปัญหาทางสังคมที่สำคัญมากขึ้นทุกวัน ในความเป็นแพทย์ อาจารย์ประเวศแนะนำ “ยาเม็ดสีชมพู” เม็ดจิ๋ว ราคาบาทเดียว ซื้อได้ตามร้านขายยา ชื่อ เบตาลอล (Betalol) เป็นยาที่มีความปลอดภัยสูง ช่วยลดการหลั่งอะดรีนา
May 20, 2023


10 ปีล่าสุดของ “จักรวาลงานวิจัยสุขภาวะทางปัญญา” “ท่วงทำนองเฉพาะตัว” ของงานวิจัยแนวนี้
จิตวิวัฒน์ชวนอัปเดตจักรวาลงานวิจัยสุขภาวะทางปัญญา (Spiritual Health) ทั้งไทยและนานาชาติในรอบ 10 ปีล่าสุด จากรายงานปริทัศน์องค์ความรู้ “การศึกษางานวิจัยแนวสุขภาวะทางปัญญาและวิธีวิทยาการวิจัยที่เกี่ยวข้อง” โดย ผศ.ดร. สมสิทธิ์ อัสดรนิธี Homemade 35, อ.ดร.อริสา สุมามาลย์ ศูนย์จิตตปัญญาศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล และกมลวรรณ เขียวนิล หน่วยวิจัยเพื่อขับเคลื่อนนโยบายสุขภาพ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ซึ่งเป็นทีมวิจัยที่คลุกคลีอยู่ในกลุ่มจิตตปัญญาศึกษาหรือการเรียนรู้มิติภายในเป็นทุนเดิม...
May 5, 2023


รีวิวบทความ Toward a Fourth Turning of Buddhism | เคน วิลเบอร์ ชี้ จุดเปลี่ยนใหญ่ของพุทธศาสนา "การบูรณาการวิทยาศาสตร์และจิตวิญญาณ"
“จิตวิวัฒน์” ชวนอ่านความเห็นเกี่ยวกับพุทธศาสนาล่าสุดของเคน วิลเบอร์ (Ken Wilber) นักทฤษฎีบูรณาการ (Integral Theory) คนสำคัญของโลก ในบทความ “Toward a Fourth Turning of Buddhism” เขากล่าวถึงโอกาสที่พุทธศาสนาจะวิวัฒน์ใหญ่ครั้งที่ 4 และจะกลายเป็นศาสนาแห่งอนาคต เขียน: มัสลิน ศรีตัญญู อ่านบทความ “Toward a Fourth Turning of Buddhism” ฉบับเต็มได้ที่: https://integrallife.com/toward-fourth-turning-buddhism/ 3 สายธารจุดเปลี่ยนพุทธธรรม – เถรวาท มหายาน วัชรยาน เคน วิลเบอร์ศึกษาวิวัฒนาการ
May 1, 2023
bottom of page